Atatürk’e saygı duymalıyız.
Ama nasıl anlatacağız?
Ona duyulan saygının tarihi bir örneği var.
1934 yılına gidelim. Yunanistan’ın eski başbakanı, 12 Ocak 1934’te Nobel Barış Ödülü Komitesi’ne bir mektup gönderiyor.
Mektubunda “Mustafa Kemal Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösteriyor.”
Yanlış okumadınız!
Bir zamanlar savaşta karşı karşıya gelmiş iki milletten birinin başbakanı Eleftherios Venizelos, diğeri ise savaştığı ülkenin ordu komutanı Mustafa Kemal Atatürk...
Ve bu başbakan, yıllar sonra Atatürk’ü dünya barışına yaptığı katkılardan dolayı ödüle layık görüyor.
Çünkü Atatürk, “Kazandığı zaferin ardından düşmanlıkları sürdürmek yerine barışın kapısını açmayı” tercih etmişti.
Venizelos da bu yaklaşımı takdir etmişti.
Şimdi düşünün...
Dün savaş meydanında karşısında duran bir ülkenin başbakanı, bugün Atatürk’ü barışın mimarı olarak gösteriyor.
Dün bir haber okudum.
Apple’ın Yönetim Kurulu Başkanı Tim Cook, binlerce kilometre öteden Türkiye’ye gelmiş.
Ankara ziyaretinde, ilk duraklarından biri Anıtkabir olmuş.
Atatürk’ün huzurunda saygı duruşunda bulunmuş ve “Bu ziyaretin kendisi için büyük bir onur olduğunu” söylemiş.
Düşünebiliyor musunuz?
Dünyanın öbür ucundan gelen bir insan, bu toprakların kurucusuna saygısını sunmayı kendisine onur sayıyor.
Peki ya biz?
Bizim için sıradan bir gün değil 10 Kasım.
Saat dokuzu beş geçe sirenler çalıyor, hayat birkaç dakikalığına duruyor. Arabalar duruyor,
İnsanlar oldukları yerde saygı duruşuna geçiyor.
Çünkü o beş dakika, yalnızca bir insanı anmak değil; bir milletin varoluş mücadelesine, bağımsızlığına ve geleceğine duyduğu saygıyı ifade ediyor.
O sabah camdan dışarı bakıyordum.
Sirenler çalmaya başlamıştı.
İnsanlar durdu, hayat durdu.
Ama bir genç, elleri cebinde yürümeye devam ediyordu.
İçimden seslenmek geldi.
Sonra vazgeçtim.
Çünkü düşündüm ki saygının zorlaması olmaz.
Bir insanı zorla başını eğdirebilir, beş dakika boyunca ayakta tutabilirsiniz.
Ama kalbine saygı koyamazsınız.
O gence kızmak kolaydı.
Asıl zor olan şu soruydu;
Bu genç, Atatürk’ün kim olduğunu,
Bu ülke için neler yaptığını,
Bugün sahip olduğumuz özgürlüğün hangi bedeller ödenerek kazanıldığını ne kadar biliyordu?
Ona bunları kim anlattı?
Ailesi, okulu, çevresi...
Ona bu ülkenin kuruluş hikâyesini, Kurtuluş Savaşı’nı, Cumhuriyet’in hangi şartlarda kurulduğunu yeterince anlatabildik mi?
Elbette herkesin düşüncesi kendisine aittir.
Kimseye zorla sevgi de saygı da aşılanamaz.
Ama bir ülkenin tarihini bilmek, o ülkenin kurucusuna ve bağımsızlık mücadelesine saygı duymak, en azından bir vatandaşlık bilincidir.
Bizim en büyük yanlışımız;
Atatürk’e neyi borçlu olduğumuzu bazen unuttuğumuzdur.
Bugün bu ülkede kendi dilimizle konuşabiliyor,
Kendi geleceğimiz hakkında karar verebiliyor,
Kadınlarımızın toplumda eşit bireyler olarak yer almasını savunabiliyorsak, bunların arkasında büyük bir mücadele ve devrimler var.
Cumhuriyet, gökten düşmedi.
Birilerinin hayali, inancı, cesareti ve fedakârlığıyla kuruldu.
İşte o beş dakika...
İnsan hayatında beş dakika nedir ki?
Bir kahvenin soğumasını beklemek,
Telefonda boş boş dolaşmak,
Bir arkadaşla ayaküstü sohbet etmek kadar bile sürmez.
Ama o beş dakika içinde ayağa kalkmak,
Başını öne eğmek,
Bir dakikalığına da olsa geçmişini hatırlamak bu kadar çok mu zor?
Savaştığımız Eleftherios Venizelos Barış ödülüne aday gösterebiliyor,
Tim Cook, 11 bin kilometre öteden gelip Anıtkabir’de saygısını sunabiliyor.
Bizim aramızdan bazıları ise beş dakika durmayı kendisine fazla görebiliyor.
Ben o gence kızdığım halde seslenmedim.
Çünkü ona kızmak yerine, ona saygıyı öğretmeyenleri düşünmeyi tercih ettim.
Belki de asıl mesele tam burada başlıyor.
Atatürk’ü sevmek için kimsenin emrine ihtiyacımız yok.
Onu anmak için sirenlerin çalmasını da beklememeliyiz.
Ama en azından bir günlüğüne, beş dakikalığına durup düşünmeliyiz:
Bugün sahip olduğumuz her şeyin hangi mücadelelerin sonucunda kazanıldığını...
Bir yabancı, binlerce kilometre öteden gelip bu değeri fark edebiliyorsa, bizim de dönüp kendi tarihimize bakmamız gerekmiyor mu?
Saygı, zorla gösterilen bir duruş değil, insanın içinde taşıdığı bir bilinçtir.
Ve o bilinci çocuklarımıza, gençlerimize kazandıramadıysak, önce kendimize dönüp bakmalıyız.
Çünkü mesele yalnızca 10 Kasım’da beş dakika ayakta durmak değil;
O beş dakikanın arkasındaki yıllarda nelerin yaşandığını ve o yaşananların neden önemli olduğunu bilmektir.
ATAMA KRİZİ
Yıl 1977…
O yıl yapılan genel seçimler Türkiye’ye beklenen siyasi istikrarı getirmemişti.
CHP seçimden birinci parti olarak çıkmasına rağmen tek başına iktidar olamamış, Bülent Ecevit’in hükümeti güvenoyu alamamıştı.
Süleyman Demirel liderliğinde kurulan İkinci Milliyetçi Cephe Hükümeti ise 1 Ağustos 1977’de göreve başlamıştı.
Ancak Süleyman Demirel’in önünde bekleyen önemli bir sorun vardı.
Kara Kuvvetleri Komutanlığına kimin getirileceği önemli bir konuydu...
Dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Namık Kemal Ersun, 1 Haziran 1977’de Demirel tarafından re’sen emekliye sevk edilmişti.
Bu gelişme, Türk Silahlı Kuvvetlerinin üst komuta kademesindeki dengeleri değiştirmişti.
Demirel, Kara Kuvvetleri Komutanlığı için 3. Ordu Komutanı Orgeneral Ali Fethi Esener’i istiyordu.
Esener’in Demirel’e yakınlığı da o günlerde konuşulan konular arasındaydı.
Ancak Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk bu atamaya sıcak bakmadı.
Askeri kıdem ve teamüllerin gözetilmesi gerektiğini düşünüyordu.
Demirel’in gönderdiği kararnameyi imzalamadı.
Böylece hükümet ile Cumhurbaşkanlığı arasında ciddi bir atama krizi yaşanmaya başladı.
Demirel geri adım atmıyor,
Korutürk ise imzasını atmıyordu.
Günler geçiyor, sorun çözülemiyordu.
Sonunda 30 Ağustos 1977’de kıdem ve görev süreleri nedeniyle üst kademedeki bazı orgenerallerin emeklilikleri gündeme geldi.
Ali Fethi Esener’in yanı sıra Şükrü Olcay ve diğer kıdemli komutanlarla ilgili süreç, Kara Kuvvetleri Komutanlığı için yeni bir tablo ortaya çıkardı.
Ve işte bu kriz hiç beklenmedik isim öne çıktı:
Ege Ordu Komutanı Orgeneral Kenan Evren…
Kenan Evren, emekliliğini beklediği bir dönemde Kara Kuvvetleri Komutanlığına getirildi.
5 Eylül 1977’de bu göreve atandı.
Böylece askeri kariyerinde yeni ve çok önemli bir basamağa yükseldi.
Peki, bu atama yalnızca bir komuta kademesi değişikliği miydi?
Demirel’in asıl istediği isim Evren değildi.
Esener’i istemiş, Korutürk’ün itirazı üzerine istediğini gerçekleştirememişti.
Fakat yaşanan kriz, Evren’in önünü açmıştı.
Bir başka ifadeyle Demirel, kendi tercih ettiği komutanı göreve getiremezken, yıllar sonra kendisini iktidardan indirecek kişinin yükselmesine zemin hazırlamıştı.
Üstelik bu yükselişin devamı da gelecekti.
Kenan Evren, 7 Mart 1978’de Genelkurmay Başkanlığına atandı.
Yaklaşık iki buçuk yıl sonra, 12 Eylül 1980 sabahı Türk Silahlı Kuvvetleri yönetime el koydu.
Darbenin başındaki isim, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren’di.
Demirel hükümeti görevden alındı, Meclis kapatıldı ve Türkiye yeni bir askerî yönetim dönemine girdi.
Şimdi geriye dönüp baktığımızda insan ister istemez şu soruyu sormak zorunda kalıyor;
Süleyman Demirel, Kenan Evren’i Kara Kuvvetleri Komutanlığına getirmek istememişti.
Ancak yaşanan gelişmeler Evren’in önünü açmıştı.
Peki, Kenan Evren gerçekten beklenmedik bir şekilde mi o makama geldi, yoksa bu yükselişin arkasında henüz bilmediğimiz başka hesaplar mı vardı?
Yani;
Getirildi mi?
Getirttirildi mi?
Tarihin bazen en ilginç tarafı,
Bir gün verilen masum kararların, yıllar sonra ilginç sonuçlar doğurduğudur.
Demirel’in 1977’de yaşadığı atama krizi, belki de Türkiye’nin yakın tarihindeki en ağır siyasi sonuçlardan birine giden yolun önemli dönemeçlerinden biriydi.
ÖYLESİNE BİR YAZI
Sosyal medyada oldukça sık paylaşıldı bu yazı.
“Ama öyleyse” dedim kendi kendime, “Sosyal medya takip etmeyen okuyucumun ne günahı var?”
Sizin de bu yazıdan mahrum kalmaması için yayımlamaya karar verdim.
İşte o yazı:
Şeker yesem kan şekerim fırlıyor.
Tuz yesem tansiyonum fırlıyor.
İlaç fiyatlarını görünce ikisi birden tavan yapıyor.
Su içsem beş dakikada bir tuvalete koşuyorum.
İçmesem susuz kalıyorum.
Yakında banyoya bir televizyon koyup orayı salon ilan edeceğim.
Yesem kilo alıyorum.
Yemesem hâlsiz düşüyorum.
Sadece salata yesem moralim bozuluyor. Moral bozulunca da yine yiyorum.
Doktor, “Vücudunu dinle” dedi.
Dinledim.
Sürekli şikâyet ediyor.
Apartman yönetimi toplantısı gibi...
Spor yapsam ertesi gün oturmak için yardıma ihtiyaç duyuyorum,
Yapmasam ayağa kalkmak için.
Spor salonuna para verip hangi tür acıyı tercih ettiğimi öğreniyorum.
Çok uyusam omuzlarım ağrıyor.
Az uyusam zombiye dönüyorum.
Ters bir pozisyonda uyursam üç gün boyunca sadece sola bakabiliyorum.
Bir de şunu fark ettim:
İnsan uyurken bile sakatlanabiliyormuş.
Eskiden bunun için bisikletten düşmek gerekirdi.
Şimdi yanlış yastığı seçmek yetiyor.
Kahve içersem uyuyamıyorum.
İçmezsem çalışamıyorum.
Vücudum eski model bir araba gibi; çalışmıyor, çalışınca da o sesin nereden geldiğini kimse bilmiyor.
Sabahları artık uyanmıyorum; adeta yeniden hayata dönüyorum.
Önce gözlerimi açıyorum, sonra hangi parçalarımın benimle birlikte uyandığını kontrol ediyorum.
Yatağın kenarına oturup sistemin dizlerimi tanımasını bekliyorum.
Hafızam mı?
Harika!
Sadece onu nereye koyduğumu hatırlamıyorum.
Geçen gün bir odaya girdim, neden girdiğimi unuttum.
Hatırlamak için geri döndüm, bu kez de nereden geldiğimi unuttum.
Madem ayaktaydım, “Bari banyoya gideyim” dedim.
Ama hayatı fazla ciddiye almamak lazım.
İnsan yalnız kalıp kimseyle konuşmayınca iyi olmuyor.
Ben de bunu mikrodalgaya ve tost makinesine anlattım, kahvelerimizi içerken.
İkisi de bana hak verdi.
Hatta tost makinesi o kadar duygulandı ki ekmeği havaya fırlattı.
Çamaşır makinesiyle artık konuşmuyorum.
Her şeyi birbirine karıştırıyor, sonra da aynı konunun etrafında dönüp duruyor.
Buzdolabı biraz soğuk davranıyor ama kabul etmek lazım, beni görünce heyecanlanan tek şey o.
Ütü fazla hararetli.
Fırın da öyle.
Elektrik süpürgesi ise sadece enerjimi emmek için ortaya çıkıyor.
En yakın dostum artık kanepe.
Beni hiç sorgulamadan kabul ediyor.
Tek sorun, bir kez oturdum mu bırakmak istememesi.
O yüzden, hatırlayabildiğimiz sürece gülmeye devam edelim!
Ha bu arada hayatın evrelerini de şöyle sınıflandırdım:
- 50 yaşına kadar plan yapılır.
- 50’den sonra tetkikler yapılır.
- 70’ten sonra sonuçlar arkadaşların sonuçlarıyla kıyaslanır.
- 90’dan sonra ise pastanın tamamını yiyebilirsin. İtiraz edecek olan önce bu yaşa gelsin!
Şimdi müsaadenizle yazıyı bitiriyorum...
Çünkü ayağa kalktım ama ne yapmak için kalktığımı unuttum.
Eğer bilen varsa, lütfen bana da söylesin!
