Yarın İşçi Bayramı. Hem de resmî tatil. Ancak bütün dünyada olduğu gibi memlekette de işçi hakları çöküyor. Bir yerde dünya işçi hakları konusunda geriye gidiyor. Patronlar artık eskisi gibi kazancını paylaşmıyor. Aynı zamanda ülkeler patronların daha fazla etkisinde kalıyor.
Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) tarafından her yıl yayımlanan 2025 Küresel Haklar Endeksi, dünya genelinde işçi haklarının ciddi bir gerileme içinde olduğunu ve Türkiye'nin bu tablodaki yerinin maalesef son yıllarda değişmediğini ortaya koyuyor. Türkiye maalesef en kötü ülkeler sınıfında bulunuyor.
Sendikalar Konfederasyonunun raporuna göre, işçi hakları dünya genelinde 2014 yılından bu yana en kötü seviyesinde bulunuyor. Özellikle Avrupa ve Amerika kıtalarında hak ihlalleri rekor kırmaya devam ediyor.
151 ülkenin değerlendirildiği endekste, ülkelerin %87'si grev hakkını, %80'i ise toplu pazarlık hakkını ihlal etmiş görünüyor. Oysa her ikisi de işçinin en önemli hakkı. Bunlar yoksa işçi haklarından söz etmek mümkün değil.
İşçilerin %72'sinin hukuki olarak adalete erişimi kısıtlanmış durumda bulunuyor. Bu oran geçen yıl %65 civarındaydı.
Sadece 7 ülke işçi hakları konusunda iyi görünüyor. İzlanda, İrlanda ve Almanya gibi ülkeler işçi hakları yönünden ön sıralarda bulunuyor.
Bir zamanlar işçi haklarının kalesi olarak görülen Avrupa, son 10 yılda en sert düşüşü yaşayan bölge olarak gösteriliyor. Gerileme çok yüksek görünse de işçi hakları konusunda Avrupa ülkeleri hala çok iyi görünüyor.
Türkiye, 2025 yılında da işçi hakları bakımından "dünyanın en kötü 10 ülkesi" arasında yer almaya devam ediyor. Bu, Türkiye'nin üst üste 11. kez bu listede yer aldığı anlamına geliyor.
Türkiye Genel Puanlamada sadece 5 puan alabiliyor. Bu puan işçi haklarının güven altında olmadığı ülke anlamına geliyor. 5 puanla elbette dünyanın en kötü ülkesi sınıfında yer almaya devam ediyor. Bu gidişle kara listede kalma rekoru kıracak gibi görünüyor.
Sendikal nedenli işten çıkarmalar, toplu pazarlık engelleri, sendika liderlerine yönelik tutuklamalar Türkiye’de artık neredeyse kanıksanıyor.
Anılan rapora göre, sendika üyelerine ve yöneticilerine yönelik keyfi tutuklamalar ile 1 Mayıs gibi demokratik protestolara yönelik müdahaleler Türkiye’de klasikleşmiş durumda.
Türkiye, yetkililerin sendika kayıtlarını silmesi veya yasal engeller çıkarması gibi yöntemlerle işçilerin toplu sözleşme masasına oturmasının zorlaştırıldığı bir ülke olarak gösteriliyor.
Diğer yandan sendikaya üye oldukları gerekçesiyle işten çıkarılan binlerce işçinin yaşadığı mağduriyetler, raporun Türkiye dosyasında geniş yer buluyor.
2025 yılı verilerine göre işçi haklarının en fazla ihlal edildiği ülkeler alfabetik sırayla, Bangladeş, Belarus, Ekvador, Mısır, Esvatini, Myanmar, Nijerya, Filipinler, Tunus ve Türkiye olarak gösteriliyor.
Küresel ölçekte işçi hakları daha otoriter bir yapıya bürünürken, Türkiye bu hak ihlallerinin en yoğun yaşandığı ülkeler grubundaki yerini 11. inci kez korumaya devam ediyor.
