Dünya genelindeki ormanlar sessizce ve olumsuz yönde dönüşüm geçiriyor. İnsan müdahalelerinin de etkili olduğu değişimde küresel ısınmanın etkileri de dikkati çekiyor. 31.000'den fazla ağaç türünü kapsayan büyük bir küresel analiz, ormanların giderek daha tekdüze hale geldiğini, hızlı büyüyen kızılçam gibi “sprinter" ağaçların hakimiyetinde olduğunu, yavaş büyüyen, uzun ömürlü türlerin ise ortadan kaybolduğunu ortaya koyuyor. Bu yavaş büyüyen türler, orman ekosistemlerinin omurgasını oluşturarak karbon depoluyor, çevreyi stabilize ediyor ve özellikle biyoçeşitliliğin en yüksek olduğu tropikal bölgelerde zengin yaşam ağlarını destekliyor.
Ormanlar, dünyanın akciğerleri olarak kabul ediliyor. Karbondioksit depolamanın yanında yaban hayvanlarına, mantarlara, böceklere ev sahipliği yapıyor. Erozyonu önlüyor. Aynı zamanda insanın hizmetinde önemli görevleri bulunuyor.
Yeni araştırmalar, birçok orman ekosisteminin daha tekdüze hale geldiğini, biyoçeşitliliğini kaybettiğini ve daha az dirençli hale geldiğini gösteriyor. Özellikle yangın riskinin arttığı dikkati çekiyor.
Çalışma, hızlı büyüyen ağaç türlerinin giderek daha baskın hale geldiğini ortaya koyuyor. Aynı zamanda, özel özelliklere sahip daha yavaş büyüyen ağaçlar, azalma veya yok olma riskiyle karşı karşıya bulunuyor.
Biyoçeşitliliğin yüksek olduğu ve ekosistemlerin birbirine sıkıca bağlı olduğu tropikal ve subtropikal bölgelerde yoğunlaşmış, benzersiz olarak kabul edilen türler yerini istilacı sprinter türlere bırakıyor. Oysa tehdit altındaki türler, istikrarlı ortamlarda gelişen, yavaş büyüyen ağaçlardır. Bu ağaçlar orman ekosistemlerinin omurgasını oluşturuyorlar ve istikrara, karbon depolamasına ve değişime karşı dirence katkıda bulunuyorlar.
İklim değişikliği ve ormanların aşırı kullanımı mevcut seviyelerde devam ederse, ormanlar muhtemelen daha açık renkli yapraklara ve daha düşük odun yoğunluğuna sahip, hızlı büyüyen ağaçları tercih edecek gibi görünüyor. Yeni türler arasında çam türleri başı çekiyor.
Çalışma, tropikal ve Akdeniz ekosistemi gibi subtropikal bölgelerin orman homojenleşmesinden en şiddetli şekilde etkileneceğini gösteriyor. Bu bölgelerde ağaç türlerinin tehlike altında olma oranlarında en büyük artışların görülmesi bekleniyor.
Araştırmacılara göre, orman yapısındaki bu değişikliklerin ardındaki ana etken insan faaliyetleri olarak görülüyor. İnsan kaynaklı iklim değişikliği, altyapı için ormansızlaşma, endüstriyel ormancılık, ağaç kesimi ve ağaç türlerinin küresel ticareti gibi etkinlikler doğal bitki türlerini yok ediyor. Hızlı büyüyen ağaçlar, hızlı bir şekilde kereste veya biyokütle ürettikleri için genellikle aktif olarak teşvik ediliyor. Ancak ekolojik olarak bu türler genellikle kırılgan, yangına hassas ve hastalıklara daha yatkın görünüyor.
Yeni ormanlar oluşturulurken, yavaş büyüyen ve nadir ağaç türlerine çok daha fazla önem verilmesi gerekiyor. Bu politikalar, ormanları biyolojik çeşitlilik yönünden daha kararlı ve çevresel olumsuzluklara karşı daha dirençli hale getiriyor. Çevresel etkilere daha dayanıklı türler ormanları daha istikrarlı hale getiriyor.
