Memleketin tarihi değerleri dünyanın dört bir tarafında dağılmış durumda. Kültür ve Turizm Bakanlığı toplaya toplaya bitiremedi.
İngiltere’de küçük bir ilçe olan Rutland’da bulunan dikkat çekici bir Roma mozaiği, Truva Savaşı'nın unutulmuş bir versiyonunu ortaya çıkardı. Homeros'un ünlü destanından ziyade, Aşil ve Hektor'un canlı sahnelerini içeren, Aeskilus'un kayıp bir Yunan trajedisini anlatıyor. Sanatsal desenleri, bazıları mozaiğin yapıldığı tarihten 800 yıl öncesine dayanan antik Akdeniz'deki tasarımları yansıtıyor. Bu keşif, Roma Britanyası'nın daha geniş klasik dünyaya derinden bağlı olduğunu gösteriyor.
İngiltere'de bugüne kadar bulunan en önemli mozaiklerden biri olarak adlandırılan bu eseri inceleyen araştırmacılar, mozaikin Truva Savaşı'nın tarihten büyük ölçüde silinmiş, nadiren anlatılan bir versiyonunu tasvir ettiğini söylüyor.
Leicester Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırma, Rutland'daki ünlü Ketton mozaiğinin Homeros'un İlyada'sından farklı sahneler tasvir ettiğini açıklıyor. Oyun yazarı Aeschylus’un anlattığı Truva Savaşı'nı açıklıyor. Bu dramatik versiyonun tamamı günümüze ulaşmamış ve kayıp olarak kabul ediliyor. Bulgular ayrıca mozaikte yüzyıllardır Akdeniz çevresinde dolaşan dekoratif motiflerin yer aldığını da gösteriyor.
Ketton mozaiği, 2020 yılında COVID-19 karantinası sırasında, yerel sakin Jim Irvine'ın ailesinin çiftliğinde onu fark etmesiyle gün yüzüne çıkmış. Mozaik ve çevresindeki Roma villası, ulusal önemi nedeniyle Koruma Altındaki Anıt statüsüne kavuşturulmuş.
Araştırıcılara göre mozaikte, Yunan savaşçı Aşil ile Truva prensi Hektor'u içeren üç dramatik an tasvir edilmiş: şiddetli düellolar, Aşil'in Hektor'un cesedini sürüklemesi ve daha sonra Kral Priam'ın oğlunun cesedini altınla tartılarak fidye karşılığında serbest bırakması sahnesi tam olarak betimlenmiş. Oysa Homeros'un İlyada destanında anlatılan Truva Savaşı, Yunan kuvvetleri ile Kral Priam'ın yönettiği Truva şehri arasında on yıl süren efsanevi bir çatışmayı konu alıyor. Efsaneye göre savaş, Spartalı Helen'in Truva'ya götürülmesinden sonra başlıyor.
Yapılan detaylı analizler, Ketton mozaiğinin Homeros'un anlatısını takip etmediğini gösteriyor. Bunun yerine, Atinalı oyun yazarı Aeschylus tarafından yazılan, daha az bilinen bir trajedi olan Frigyalılar'a daha çok benziyor. Çalışma ayrıca mozaiklerin Akdeniz genelindeki köklü sanatsal tasarımları nasıl harmanladığını da vurguluyor. Ketton Mozaiğinde sadece Aeschylus'un hikâye versiyonunu anlatan sahneler değil, aynı zamanda Yunanistan, Türkiye ve Galya'dan çok daha eski gümüş eşyalarda, sikkelerde ve çömleklerde görülen tasarım izleri de bulunuyor.
Reading Üniversitesi Roma Arkeolojisi Profesörü Hella Eckhardt, çalışmada yer almamasına rağmen şunları ifade ediyor: Bu heyecan verici bir araştırma; Yunan kahramanları Aşil ve Hektor'un hikayelerinin sadece metinler aracılığıyla değil, çömlek ve gümüş eşyalardan resimlere ve mozaiklere kadar her türlü malzemeyle çalışan sanatçıların yarattığı bir dizi eserler aracılığıyla nasıl aktarıldığını ortaya koyuyor.
Bu kadar önemli bir eserin İngiltere’nin bir ilçesinde ve bir çiftliğin bahçesinde tesadüfen bulunması Truva’nın adeta talan edildiğini de gösteriyor.
