Bilim geliştikçe doğada yeni keşifler hız kesmeden ilerliyor. Arıların bilinen özelliklerinden farklı özellikleri ve yetenekleri de ortaya çıkıyor. Binlerce arıyla birlikte bir kraliçeden oluşan bir arı kolonisi, aslında birey olarak bir kişiye denk gelmektedir.
Arılar yön bulma konusunda doğada en güçlü varlıklardır. Coğrafi bilgi sistemleri son teknolojik cihazlardan çok daha üstündür. GPS olarak adlandırılan aletlerin yeryüzünde herhangi bir noktayı belirleme hassasiyeti ancak 3 metreye kadar indirilebilmiştir. GPS ile belirlenen nokta 3 metre kuzey-güney veya doğu-batı istikametinde kaymış, gerçek nokta olmayabilir. Arılarda bu hassasiyet 5 cm kadardır. Son teknolojik cihazlardan 50-60 kat daha hassas bir yeteneği vardır. Bu yeteneği her bir arı sadece 20 gün kullanmaktadır. Kovandan çıkan bir arı 5-6 km mesafeden bal getirirken uçuş tahtasını sadece 5 cm şaşırabilir. Bu nedenle kovanların yeri kısa mesafelerde değiştirilemez. Olduğu yerde dahi uçuş tahtasının yarısından fazla yana kaydırma yapmamak gerekir.
Kovandan çıkan keşifçi arı bulduğu bir bal özü veya çiçektozu kaynağını petek üzerinde farklı danslarla tarif eder. Bunu izleyen tarlacı arılar aynı kaynağı akşama kadar kovana çekerler. Keşifçi arı mor çiçek bulduysa gelen polenler mor renklidir. Çiçeğe adeta sadakla bağlıdırlar.
Arılar 1 kg bal için kaynağına bağlı olarak 300.000 km yol kat etmektedir. Bu mesafe dünyanın etrafını 7 defa dönmek demektir. Diğer ürünler için de alınan yol az değildir.
Kovan içinde mükemmel bir işbirliği vardır. 80.000 arısı olan bir kovanda her arının yapacağı iş bellidir. Bugün işim yok dinlenmeliyim diyen bir birey çıkmaz. Larva gözünden ergin olarak çıkan bir arı, 7-12 günlük iken yavru bakımı, daha sonra temizlik işlerini yapar. 18 günlükten 21 günlüğe kadar kovanın bekçiliğini üstlenen arı, uçuş antrenmanlarını yaptıktan sonra araziden bal özü ve çiçek tozu toplamaya başlar. Hiçbir arı 45 günlük ömrüm kalmış ne yapacaksın çalışıp da diye düşünmez.
Aynı yumurtadan oluşmakla birlikte arı sütü sayesinde Ana Arının ömrü 5-6 yıl sürebilir. İşçi arılardan farklı olarak bir defa kovandan çiftleşmek için çıkar ve 10 km mesafeye kadar uçar ve çiftleşmeden sonra kovana geri döner. Kovan içerisinde idare kendine aittir. Çoğalmaya, bal üretimine, kışlamaya karar verir.
Hava nasıl olursa olsun salkım oluşturduktan sonra, salkım içi sıcaklık 31 derecedir. Dışında hava buz kesse de, salkımı oluşturan arılar nöbet değiştirmek suretiyle kendilerini geleceğe taşımaktadırlar. İnsanın tarihinden daha eski bir geçmişe sahip arı 45 günlük ömrüyle kendini binlerce yıllık geleceğe taşıyabilecek yetenektedir.
Arılar, eğer ana arı yeterli yumurta yapamıyorsa, önce yalancı ana gözü yapmak suretiyle ana arıyı tehdit ederler. Bakarlar durum değişmiyor. Atarlar ve yerine genç ana yaparlar. Demokrasiyi işletirler.
