Türkiye zirai ilaç kullanımında AB ülkelerinin gerisinde bulunuyor. Ancak bilinçsiz ve zamansız kullanım nedeniyle daha fazla sorun yaşıyor.
Türkiye'de pestisit kullanımı resmi rakamlara göre 60 bin tonu aşarken, kaçak ilaç kullanımının da yaygın olduğu dikkati çekiyor. AB'de Türkiye kaynaklı pestisit bildirimlerinin sayısı her yıl Çin’le yarışıyor ve 400'ün altına düşmüyor.
Avrupa Birliği (AB) mevzuatına göre yasaklanan pestisit türlerinin Türkiye'de kullanımı halen devam ediyor. Bu durum genellikle AB'ye ihraç edilen ürünlerde yapılan tespitlerde ortaya çıkıyor.
Tarımsal üretimde "kalite ve denetim" tartışmalarını yeniden alevlendiren bir olay, 22-23 Haziran tarihlerinde yaşandı. Hortoinfo’nun verilerine göre, AB'ye giriş yapmak isteyen Türk biberlerinde tespit edilen kimyasal değerler, izin verilen yasal sınırların onlarca kat üzerinde çıktı.
Güzide tarım yayınlarından biri olan Tarımdan Haber'de yer alan bilgilere göre Almanya, Hollanda, Romanya ve Belçika'ya gönderilen biberlerde yapılan analizlerde; Clorpirifos, Malatión, Formetanato, Acetamiprid, Tebufenpirad, Pimetrozina, Thiacloprid ve Bifenazato gibi pestisitler belirlendi. Avrupa Komisyonu tarafından "ciddi" ve "potansiyel olarak tehlikeli" kategorisinde değerlendirilen bu ürünler, tüketiciye ulaşmadan imha edildi.
Almanya’da Acetamiprid etken maddesinin miktarı 0.945 mg/kg (Limiti: 0.09) ile sınırın yaklaşık 10 katı, Formetanato ise 0.218 mg/kg (Sınır değer: 0.01) ile sınırın 20 katından fazla tespit edilmiş. Hollanda: Yasaklı ve tehlikeli olarak bilinen Clorpirifos, 0.522 mg/kg ile izin verilen limitin 50 katından fazla bulunmuş. Belçika: Tebufenpirad değeri 1.229 mg/kg ile sınırın 120 katı üzerinde ölçülmüş.
Analizlerde tespit edilen etken maddelerin, insan sağlığı üzerindeki etkileri oldukça ürkütücü. Clorpirifos: Kanserojen etkileri kanıtlanmış bir sinir sistemini bozan bir etken madde. Formetanato & Malatión: Sinir sistemini doğrudan etkileyerek solunum güçlüğü, nöbet ve organ yetmezliğine yol açabiliyor. Neonikotinoid Grubu (Acetamiprid, Thiacloprid) etken maddeleri insanlarda ciddi toksik etkiler, kas zayıflığı ve solunum yetmezliği gibi semptomlar gösterebiliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın rakamlarına göre Türkiye'de en fazla kullanılan pestisit türleri ise fungisit (%35), herbisit (%26), insektisit (%22) ve akarisit (%4) olarak sıralanıyor.
Türkiye, İtalya, Fransa ve İspanya’dan daha az ilaç kullanıyor. Ancak bilinçsiz ilaç kullanımı nedeniyle üründe kalıntı şikayetlerinin en fazla yapıldığı ülke Türkiye. Çiftçimiz ilaç kullanım tariflerini okumuyor. Hastalık ve zararlıyı kontrol etmek için elinden geleni yapıyor. Hayvansal üretimde de benzer sorun yaşanıyor. Pestisit kullanımı konusunda ciddi eğitim açığı bulunuyor.
B-Reçete sistemiyle bu sorunların üstesinden gelinmeye çalışılıyor. 1 temmuzdan itibaren uygulamaya konacak olan bu yönetmelikle ilaç kalıntı sorununun önüne geçilebilecek mi bilinmez ama sonuçta ilacı kullananın bilinçli olması gerekiyor.
