Türk dünyasının büyük şairlerinden Prof. Dr. Mehmet Ismayıl(Mehmet İsmail) Azerbaycan'dan kuzeybatısındaOğuz Bölgesi olan Tovuz ilçesinin Esrik köyünde dünyaya gelmiş olup 19 Ağustos 2025'te ise ahirete intikal etmiştir. Mehmet İsmail Beyefendi'yle tanışmamız Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 'nde olmuştur. 1996-1997 yılları arasında aynı bölümde birlikte görev yapmıştık.
Kendisi çok zor şartlar altında yetiştiğin maddi sıkıntılar içinde olsa da Âşık Meclisleri' nde bulunduğunu ifade ederdi. Onun genlerinde şairlik vardı. Annesinin ninniler, bayatı ve atasözleri, onun iyi bir şâir olmasında etkisinin büyük olduğunu anlatırdı.
Mehmet İsmail'in eserlerinde bireysel duyarlılık, toplumsal bilinç ve kültürel kimlik ögeleri, sade ve derinlikli bir dil aracılığıyla sunulmaktadır. Bu yönleriyle şâir, hem klasik şiir mirasını sürdürmüş hem de modern şiir estetiğine özgün katkılar da bulunmuştur.
Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren Azerbaycan Edebiyatı'nda kendine özgü sesiyle öne çıkan önemli bir şairdir...
Şiirlerinde hem bireyin iç dünyasını hem de halkının yaşadığı tarihsel ve kültürel dönüşümleri dile getiren İsmayıl’ın, gelenekler modern arasında kurduğu köprüye çağdaş Azerbaycan Şiiri' ne yeni bir pencere açmıştır...
Mehmet Ismayıl'ın şiirlerinde yalnlık hakimdir. Onun sade dili, okuyucuya doğrudan duyguların merkezine taşırken metaforlar ve simgelerle derinleşir. Mehmet İsmail'in şiirindeki temalar; vatan sevgisi, ayrılık, sürgün, özlem ve varoluşsal sorgulamalar yer alır... Toplumsal bellek şiirler çok bârizdir.
Mehmet İsmail'in şiirlerini seven Okurlar, onun eserlerinde kendi duygularına, özlemlerin ve geçmişlerine dair izler bulduklarına, özlemlerine ve geçmişlerine dair izler bulduklarını ifade etmektedir. Onun içten, samimi ve sade anlatımı;okurda bir yalnlık, hatta ruhsal bir yoldaşlık hissi uyandırmaktadır. Mehmet İsmail 'i okuyanlar onu yalnızca bir şâir değil; susanların sesi, unutanların hafızası olarak görürler...
Kültürel kimlik ve aidiyet Mehmet İsmail' in şiirlerinde özellikle Azerbaycan Türk Kimliği önemli bir yer tutar...
Türk Dünyası 'nın ortak dili, Kültürel belleği ve edebî mirası, onun dizlerinde yaşatılır... Bu durumda şâir, sadece bireysel bir Anlatıcı değil; bir kültür taşıyıcısı ve hafıza inşacısıdır.
Sonuş olarak, Mehmet İsmail, çağdaş Azerbaycan Şiiri' nin yalnızca bir temsilcisi değil, aynı zamanda onun ruhunun yapıtaşıdır. Duyarlılığı, Kültürel bilinci ve şiirsel yeteneğiyle hem akademik çevrelerde hem de geniş okur kitlesi içinde derin bir saygı uyandırmaktadır. Onun eserleri, sadece okunmaz, hissedilir...