Çanakkale’nin Gökçeada ilçesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının daha verimli kullanılması ve elektrik şebekelerinin dijital dönüşümü için Türkiye’ye örnek olacak uluslararası bir projede pilot bölge seçildi. Avrupa Birliği Ufuk Avrupa Programı kapsamında 15 üzerinden 15 tam puan alarak desteklenmeye hak kazanan EU4ENER projesiyle adada “Akıllı Ada” modeli hayata geçirilecek. İlk etapta 60 hane ve belediye binasını kapsayacak enerji topluluğuyla yerel kaynaklardan üretilen elektriğin ada içinde daha etkin kullanılması hedefleniyor.
Çanakkale’nin Gökçeada ilçesi, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilirlik alanında hayata geçirilecek uluslararası ölçekli bir projeyle önemli bir dönüşümün eşiğine geldi. Enerji sistemlerinin dijitalleşmesini, yerel enerji kaynaklarının daha verimli değerlendirilmesini ve vatandaşların enerji dönüşümüne doğrudan katılımını amaçlayan EU4ENER projesinde Gökçeada, Türkiye’nin pilot uygulama sahası olarak belirlendi. Avrupa Birliği Ufuk Avrupa Programı kapsamında desteklenmeye hak kazanan proje, adanın enerji üretimi ve tüketimi arasındaki ilişkiyi yeniden şekillendirmeyi hedefliyor.
Avrupa Birliği Ufuk Avrupa Programı’nın İklim, Enerji ve Mobilite alanındaki 2026 yılı ikinci dönem çağrıları kapsamında değerlendirilen proje, değerlendirme sürecinde 15 üzerinden 15 tam puan aldı. Toplam 13 ülkeden 31 ortağın yer aldığı uluslararası girişim kapsamında Gökçeada’da uygulanacak modelle, yerel enerji topluluklarının akıllı elektrik şebekelerine entegre edilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının yerel ölçekte daha etkin kullanılması amaçlanıyor.
Türkiye’deki pilot uygulamanın Gökçeada’da gerçekleştirilecek olması, ilçenin sürdürülebilir enerji alanındaki çalışmalarını uluslararası bir işbirliğiyle buluşturacak. Proje kapsamında geliştirilecek uygulamaların, yenilenebilir enerji üretimi ile tüketiminin daha uyumlu hale getirilmesine ve enerji yönetiminde dijital sistemlerin kullanımının yaygınlaştırılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Gökçeada’da “Akıllı Ada” modeli hayata geçirilecek
Projenin Türkiye ayağı, Gökçeada Belediyesi, UEDAŞ ve Endoks işbirliğiyle yürütülecek. İlçede uygulanacak bölgesel enerji modeli, “Akıllı Ada” adıyla hayata geçirilecek. Modelin temelini, yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektriğin akıllı sistemler aracılığıyla yönetilmesi ve yerel enerji topluluklarının dijital şebeke altyapısıyla birlikte çalışması oluşturacak.
Bu kapsamda adada üretilen elektriğin ne zaman, nerede ve nasıl kullanılacağının daha verimli biçimde yönetilmesi hedefleniyor. Yenilenebilir enerji üretimi ile yerel tüketim arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi sayesinde mevcut kaynaklardan daha fazla yararlanılması ve enerji sisteminin genel verimliliğinin artırılması amaçlanıyor.
Gökçeada’nın rüzgâr ve güneş enerjisi potansiyelinin akıllı şebeke uygulamalarıyla desteklenmesi, projenin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. Yenilenebilir kaynaklardan elde edilen enerjinin yerel ölçekte değerlendirilmesiyle birlikte, elektrik şebekesinin güvenli ve dengeli biçimde işletilmesine yönelik yeni bir uygulama modeli oluşturulması planlanıyor.
İlk etapta 60 hane enerji topluluğuna katılacak
Gökçeada Belediye Başkanı Bülent Ecevit Atalay, projeye ilişkin açıklamasında uygulamanın 1 Ocak 2027 tarihinde başlayacağını ve toplam 48 ay süreceğini bildirdi. Dört yıllık uygulama döneminde ilk etapta 60 hane ile belediye binasını kapsayan örnek bir enerji topluluğu kurulacak.
Enerji topluluğu modeliyle vatandaşların ve belediyenin enerji sisteminin bir parçası haline getirilmesi planlanıyor. Bu yapının, yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektriğin yerel ihtiyaçlarla daha uyumlu biçimde kullanılmasına katkı sunması bekleniyor. Böylece enerji üretimi ve tüketiminin yalnızca merkezi sistemler üzerinden değil, yerel ölçekte de daha etkin yönetilmesi hedefleniyor.
Başkan Atalay’ın açıklamasına göre, adadaki rüzgâr türbinleri ve güneş enerjisi santrallerinden elde edilen elektrik, akıllı sistemler üzerinden yönetilecek. Yerel üretimin ada içindeki tüketimle buluşturulması sayesinde enerjinin daha verimli değerlendirilmesi amaçlanıyor. Projenin hedefleri arasında vatandaşların enerji giderlerinin azaltılması ve Gökçeada’nın dışarıdan sağlanan enerjiye olan bağımlılığının düşürülmesi de bulunuyor.
Yenilenebilir enerji akıllı şebekelerle yönetilecek
EU4ENER projesinin önemli ayaklarından birini, yenilenebilir enerji kaynaklarının mevcut elektrik şebekesine güvenli ve verimli şekilde entegre edilmesi oluşturuyor. Rüzgâr ve güneş gibi kaynaklardan elde edilen elektriğin üretim koşulları değişkenlik gösterebildiğinden, bu kaynakların şebeke sistemiyle uyumlu çalışması büyük önem taşıyor.
Akıllı şebeke teknolojileri sayesinde enerji üretimi ve tüketiminin daha yakından takip edilmesi, kaynakların daha verimli kullanılmasına yönelik dijital bir yönetim altyapısının oluşturulması hedefleniyor. Proje kapsamında geliştirilecek uygulamaların, enerji sisteminin işleyişinin iyileştirilmesine ve üretim ile tüketim arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Yerel enerji topluluklarının bu sisteme dahil edilmesiyle birlikte, vatandaşların da enerji dönüşümünün bir parçası olması amaçlanıyor. Böylece Gökçeada’da yalnızca yenilenebilir enerji üretiminin artırılmasına değil, mevcut enerjinin nasıl yönetildiğine ve tüketildiğine de odaklanan bir model uygulanacak.
Dört yıl sürecek proje için hazırlıklar başlayacak
1 Ocak 2027’de başlaması planlanan ve 48 ay sürecek EU4ENER projesi, Gökçeada’da uzun vadeli bir enerji dönüşümünün temelini oluşturmayı hedefliyor. İlk aşamada 60 hane ve belediye binasıyla kurulacak enerji topluluğunun, projenin yerel ölçekte uygulanması ve akıllı enerji yönetimi yaklaşımının hayata geçirilmesi açısından örnek oluşturması bekleniyor.
Tamamı Avrupa Birliği fonlarıyla finanse edilecek projede, enerji topluluğuna katılım süreci ile halka yönelik bilgilendirme toplantılarının takvimi önümüzdeki günlerde Gökçeada Belediyesi’nin resmî sosyal medya hesaplarından duyurulacak.
Gökçeada’da uygulanacak modelin sonuçları, yenilenebilir enerji kaynaklarının yerel ölçekte değerlendirilmesi, dijital şebeke sistemlerinin kullanımı ve vatandaşların enerji topluluklarına katılımı bakımından önem taşıyor. Uluslararası ortaklı projeyle ada genelinde daha verimli, güvenli ve sürdürülebilir bir enerji yönetimi oluşturulması hedeflenirken, Gökçeada’nın Türkiye’deki diğer yerleşim yerlerine de örnek olabilecek bir uygulama sahasına dönüşmesi amaçlanıyor.
Atakan Alkış
