Orman Yüksek Mühendisi Mehmet Akkan, kirpigiller (Erinaceidae) familyasına ait gececil ve böcekçil bir memeli olan kirpilerin doğadaki kritik rolüne dikkat çekti. Yaklaşık 30 santimetre boyunda olan ve yaşam koşullarına göre 500 ila 1200 gram ağırlığa ulaşabilen kirpilerin, gövdelerini saran 2-2,5 santimetrelik dikenleri sayesinde tehlike anında yuvarlanarak tam bir savunma kalkanına dönüştüğünü belirtti.
Çalılıklı ormanlardan park ve bahçelere kadar nemli alanlarda, toprak altı tünellerde ve kaya kovuklarında barınan bu canlıların yalnızca geceleri aktif olduğunu kaydeden Akkan, hava sıcaklığı 4 derecenin altına düştüğünde kış uykusuna yattıklarını ifade etti. 5-6 haftalık gebelik sürecinin ardından tek seferde 3 ila 8 yavru dünyaya getiren kirpilerin ortalama ömrünün 18 yıl olduğu bilgisi paylaşıldı.
Kirpilerin beslenme alışkanlıkları ve fiziksel dirençlerine değinen Mehmet Akkan, bu canlıların insanların dayanabildiği tetanos zehri miktarının 7 bin katına kadar direnç gösterdiğinin saptandığını aktardı. Çok zehirli bazı böcekleri ve yılan yavrularını kolaylıkla avlayabilen kirpiler; çoğunlukla böcek, sümüklüböcek, kurbağa ve solucanlarla besleniyor.
İnsanlara ve bahçelere hiçbir zararı bulunmayan bu çekingen canlıların tarım alanları için doğal bir ilaç niteliği taşıdığını vurgulayan Akkan, bir kirpinin tek bir gecede binlerce böcek, salyangoz ve tırtıl tüketerek sebzelere zarar veren popülasyonu dengede tuttuğunu ve ekolojik sistemi koruduğunu belirtti.
Koruma altındaki türler arasında yer alıyor
Kirpilerin Türkiye’de "Koruma Altına Alınan Yaban Hayvanları (Ek Liste 1)" kapsamında güvence altında olduğunu hatırlatan Akkan, bu hayvanların doğal ortamlarından uzaklaştırılmasının, satılmasının veya evlerde evcil hayvan olarak bakılmasının yasak olduğunu kaydetti. Yaban hayvanı olmaları sebebiyle parazit veya Salmonella gibi bakteriler taşıyabileceklerine işaret eden Akkan, kirpilere çıplak elle dokunulmaması ve temas halinde ellerin mutlaka sabunla yıkanması gerektiği uyarısında bulundu.
Şans, bereket ve öz savunmanın sembolü
Halk dilinde sevimli halleri nedeniyle "kirpiş" olarak da hitap edilen kirpilerin sembolik anlamlarına da değinen Akkan, dikenlerini kalkan olarak kullanan bu canlının direnç, öz savunma ve sağlıklı sınırlar koymayı temsil ettiğini ifade etti. Bahçede veya ev yakınlarında kirpi görmenin o alanın huzurlu ve güvenli olduğuna dair bir işaret kabul edildiğini belirten Akkan, bu durumun aynı zamanda şans, bereket ve olumlu değişim olarak yorumlandığını sözlerine ekledi.
Atakan Alkış