Halk arasında dikkat çeken görüntü, Çan ilçesinde Koca Çay’ın doğal yaşam alanında kaydedildi. Orman Yüksek Mühendisi Akkan tarafından paylaşılan görüntülerde, bilimsel adı Potamon ibericum olan tatlı su yengecinin Koca Çay çevresindeki yaşam alanı gözler önüne serildi. Temiz ve soğuk sularıyla bilinen dere yatağı, bu canlı türü için doğal bir yaşam alanı oluşturuyor. Kazdağları silsilesindeki Koca Katran Dağı çevresinden doğan Koca Çay, Çan ve Biga ilçelerinden geçerek Karabiga’da Marmara Denizi’ne ulaşıyor. Yaklaşık 100 kilometrelik güzergâha sahip olan çay, geçtiği bölgelerde hem doğal yaşam hem de tarım açısından önemli bir su kaynağı olarak öne çıkıyor. Akarsu boyunca oluşan kayalık ve taşlık alanlar, su havuzları ve doğal şelaleler ise farklı canlı türlerinin yaşamını sürdürebilmesine imkan sağlıyor. Koca Çay’ın çevresinde çınar, kızılağaç, gürgen, söğüt ve kızılcık gibi çok sayıda bitki türü de bulunuyor.
KAYALARIN ALTINDA VE DERE KENARLARINDA YAŞIYOR
Tatlı su yengeçleri yalnızca akarsuların içerisinde görülmüyor. Dere kenarlarındaki nemli bölgeler, kayaların altındaki boşluklar ve suya yakın oyuklar da bu canlıların barınma alanları arasında bulunuyor. Özellikle temiz, soğuk ve berrak sulara sahip taşlık ve çakıllı dere yatakları, tatlı su yengeçleri için elverişli ortam oluşturuyor. Bu nedenle Koca Çay’da görüntülenmeleri, bölgedeki doğal su ekosisteminin dikkat çekici örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
AKARSUYUN DOĞAL DÖNGÜSÜNE KATKI SAĞLIYOR
Tatlı su yengeçleri, yaşadıkları ekosistemde besin zincirinin bir parçası olarak görev yapıyor. Yosunlar, küçük omurgasızlar, böcekler, bitki kalıntıları ve çeşitli organik maddelerle beslenen bu canlılar, akarsu içerisindeki doğal döngünün devamına katkı sağlıyor. Koca Çay’ın çevresindeki zengin bitki örtüsü ve su kaynakları da çok sayıda canlı türünün barınmasına olanak tanıyor.
KÜÇÜK YENGEÇ, KAZDAĞLARI’NIN BÜYÜK ZENGİNLİĞİNİ GÖSTERDİ
Çan ilçesine bağlı Bardakçılar Köyü çevresinde görüntülenen tatlı su yengeci, Kazdağları’nın sahip olduğu biyolojik çeşitliliğin küçük ancak dikkat çekici bir örneği oldu. Kazdağları’ndan doğan suların Çan ve Biga üzerinden Karabiga’ya kadar uzanması, bölgedeki doğal yaşam açısından da önemli bir ekosistem oluşturuyor. Koca Çay boyunca devam eden bu doğal yaşam, su kaynaklarının ve dere ekosistemlerinin korunmasının önemini bir kez daha ortaya koyarken, görüntülenen tatlı su yengeci de Çanakkale’nin doğal zenginliklerine dikkat çekti.
Bünyamin Nami Tonka