Eskihisarlık Burnu üzerinde yer alan Abide'nin temeli, açılan yarışmada 37 proje arasından seçilen Doğan Erginbaş, İsmail Utkular ve Feridun Kip'in tasarımıyla 17 Nisan 1954 tarihinde atıldı. İkinci Anafartalar Zaferi’nin 45. yıl dönümü olan 21 Ağustos 1960'ta ziyarete açılan yapı, mimarı Doğan Erginbaş’ın tanımıyla şehitlerin toplu halde göğe yükselişini sembolize ediyor. Anıtın ayaklarında muharebe anlarını tasvir eden kabartma rölyefler bulunuyor.
Binlerce şehidin ismi yaşatılıyor
Abide’nin arka bölümündeki sembolik mezarlıklar 2007 yılında ziyarete açıldı. Bu alanda, muharebelerde şehit düşen ve bugüne kadar isimleri tespit edilebilen 59 bin 408 askerin adı yer alıyor. Şehitliğin ön kısmında 45 metre uzunluğunda dev bir rölyef, meçhul asker mezarı ve Mustafa Kemal Atatürk’ün 1934’te müttefik askerlerine hitaben söylediği tarihi sözlerin kazındığı mermer kitabe bulunuyor.
Meçhul askerin ebedi istirahatgahı
Arıburnu muharebeleri sonrasında bir Anzak askeri tarafından Avustralya’ya götürülen bir Türk askerine ait kafatası, yıllar sonra 10 Mart 2003’te Türkiye’ye teslim edildi. Bu naaş, 18 Mart 2003’te düzenlenen resmî bir merasimle şimdiki yerine defnedildi. Çanakkale Şehitler Abidesi, her yıl 18 Mart tarihinde yurdun dört bir yanından gelen vatandaşların katılımıyla düzenlenen anma törenlerine ev sahipliği yapıyor.
Hülya Öz
