Üretim maliyetlerinin kilogram başına yaklaşık 46 lira 70 kuruşa ulaştığına dikkat çeken oda, TMO’nun fiyatı hasat daha fazla ilerlemeden açıklamasını isterken, çeşit bazında asgari referans fiyatlarının Osmancık için 38-40, Cammeo için 45-48, Baldo için ise 48-50 lira olması gerektiğini açıkladı.
Biga Ziraat Odası tarafından çeltik fiyatları ve TMO’nun 2026 yılı alım politikasıyla ilgili basın açıklaması gerçekleştirildi. Açıklamada, bölgede çeltik hasadının başladığı ve önümüzdeki günlerde hasadın daha da hızlanacağı belirtilirken, TMO tarafından 2026 yılı ürünü çeltiğe ilişkin alım fiyatının henüz açıklanmamış olmasının üreticiler açısından ciddi bir belirsizlik oluşturduğu ifade edildi.
Biga Ziraat Odası, üreticinin en temel talebinin fiyat belirsizliğinin sona ermesi olduğunu vurgulayarak, hasat hızlandıkça ürünün kısa süre içerisinde piyasaya yoğun şekilde gireceğine dikkat çekti. Kurutma ve depolama imkânı bulunmayan, borçlarını ödemek ve finansman ihtiyacını karşılamak zorunda olan üreticilerin ürünlerini uzun süre bekletme imkânı bulunmadığı belirtilen açıklamada, TMO fiyatının zamanında açıklanmaması durumunda piyasanın düşük açılmasının üreticinin kaderi hâline gelebileceği ifade edildi.
“Geçen yıl aynı tablo yaşandı”
Açıklamada, 2025 yılı ürünü çeltikte yaşanan sürecin üreticilerin endişesini artırdığı belirtildi. TMO’nun 2025 yılı ürünü çeltik için alım fiyatlarını ancak 23 Ocak 2026 tarihinde açıkladığı hatırlatılırken, bu tarihe gelindiğinde üreticilerin önemli bir bölümünün ürününü çoktan sattığı kaydedildi.
Biga Ziraat Odası, açıklanan fiyatın hasat döneminde piyasayı yönlendirme ve üreticiyi koruma etkisini yeterince gösteremediğini savunarak, aynı tablonun 2026 yılında yeniden yaşanmaması gerektiğini dile getirdi.
Biga’da yaklaşık 100 bin dekar alanda çeltik üretildi
Çeltik üretiminde Biga’nın taşıdığı ağırlığa da dikkat çekilen açıklamada, ilçede 2026 yılında yaklaşık 100 bin dekar alanda çeltik üretimi yapıldığı belirtildi.
Çanakkale genelindeki çeltik ekim alanının yaklaşık 129 bin dekar olduğu ifade edilen açıklamada, Biga’nın kentteki çeltik üretimindeki ağırlığının bu rakamlarla açıkça görüldüğü vurgulandı.
Ancak üreticinin her geçen yıl daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya kaldığı belirtilerek, çeltik üretiminin sürdürülebilirliği açısından açıklanacak alım fiyatının büyük önem taşıdığı kaydedildi.
“Bir kilogram çeltiğin maliyeti Biga’da yaklaşık 46,50 lira”
Biga Ziraat Odası’nın paylaştığı maliyet çalışmalarına göre bir kilogram çeltiğin üretim maliyeti İpsala’da 47 lira 27 kuruş, Bafra’da 46 lira 34 kuruş, Biga’da ise yaklaşık 46 lira 50 kuruş olarak hesaplanıyor.
Üç bölgenin ortalama üretim maliyetinin yaklaşık 46 lira 70 kuruşa ulaştığı belirtilen açıklamada, piyasada konuşulan çeltik fiyatlarının ise üretim maliyetinin altında kaldığı ifade edildi.
Açıklamada, “Çiftçinin, maliyetinin altında ürün satması kabul edilemez. Hiçbir üretici sürekli zarar ederek üretime devam edemez” denildi.
Girdi maliyetleri üretici fiyatlarını geride bıraktı
Çeltik üreticisinin maliyet baskısına ilişkin ekonomik verilere de yer veren Biga Ziraat Odası, tarımsal girdi fiyatlarının Haziran 2026 itibarıyla yıllık yüzde 32,06 oranında arttığını, tarım ürünleri üretici fiyatlarındaki yıllık artışın ise temmuz ayında yüzde 18,81 seviyesinde kaldığını açıkladı.
Üreticinin kullandığı gübre, ilaç, mazot, tohum ve elektrik gibi temel girdilerin, üreticinin sattığı üründen daha hızlı pahalandığı ifade edildi.
Tarım sektörünün nakdi kredi borçlarının da açıklamada önemli bir başlık olarak yer aldığı görüldü. Buna göre tarım sektörünün nakdi kredi borçlarının Haziran 2025’te yaklaşık 1 trilyon 46 milyar lira seviyesinde olduğu, Haziran 2026’da ise 1 trilyon 445 milyar liraya ulaştığı belirtildi. Böylece bir yıllık dönemde yaklaşık yüzde 38 oranında artış yaşandığı kaydedildi.
Bölgede 2024 yılında yaşanan dolu felaketi ile 2025 yılındaki kuraklığın da çiftçilerin ekonomik gücünü önemli ölçüde zayıflattığı ifade edildi.
Çeltik ve pirinç ithalatına dikkat çekildi
Biga Ziraat Odası’nın açıklamasında çeltik ve pirinç ithalatındaki artışa da dikkat çekildi. 2026 yılının ilk altı ayında yaklaşık 137 bin 900 ton çeltik ve pirinç ithalatı gerçekleştirildiği belirtilirken, bu miktarın geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 79’luk artış anlamına geldiği ifade edildi.
İthal ürünlerin ortalama birim fiyatının dolar bazında da gerilediği belirtilerek, ithal pirincin ucuzladığı vurgulandı.
Açıklamada, ülkenin gıda güvenliği ve tüketici ihtiyaçlarının gözetilmesi gerektiği kabul edilirken, hasat ve pazarlama döneminde yoğunlaşan ithalatın yerli üreticinin ürün fiyatı üzerinde baskı oluşturduğu savunuldu.
Biga Ziraat Odası, üretimin yaklaşık yüzde 7,7 oranında artmasının beklendiği bir yılda Ticaret Bakanlığı’na da çağrıda bulunarak, ithalat politikasının çiftçinin emeğini ve yerli üretimin devamlılığını koruyacak şekilde planlanmasını istedi.
“İthalat, yerli ürün alımına bağlanabilir”
Açıklamada geçmişte uygulanan bir modele de dikkat çekildi. 31 Temmuz 2006’ya kadar uygulanan 21 Eylül 2005 tarihli düzenlemeyle, üreticiden veya TMO’dan ürün alınmasına bağlı olarak düşük gümrük vergili ithalat kontenjanı verildiği hatırlatıldı.
Söz konusu uygulamayla ithalat imkânının yerli ürün satın alma şartına bağlandığı ve firmaların öncelikle Türkiye’deki üreticilerin yetiştirdiği çeltiğe yönelmesinin amaçlandığı belirtildi.
Biga Ziraat Odası, benzer bir sistemin günümüzde de yeniden değerlendirilmesini istedi. İthalat yapacak firmalara tanınacak imkânların, üreticiden veya TMO’dan yerli çeltik satın almaları, bu alımları belgelemeleri ve belirlenen şartları yerine getirmeleri koşuluna bağlanabileceği ifade edildi.
Bu sistemin oranı, süresi, gümrük vergisi, başvuru şartları ve denetim yönteminin Ticaret Bakanlığı tarafından açık şekilde belirlenmesi gerektiği belirtilen açıklamada, modelin ithalatı artırmanın değil, yerli ürün alımını teşvik etmenin, hasat döneminde üreticiyi korumanın ve piyasanın dengeli işlemesini sağlamanın bir aracı olması gerektiği vurgulandı.
“Yerli pirinç ile ithal pirinç paçal yapılmamalı”
Biga Ziraat Odası, ithal pirincin yerli pirinçle paçal yapılarak iç piyasaya sunulduğunu da savunarak, bunun hem tüketici hem de yerli üretici açısından sorun oluşturduğunu belirtti.
Açıklamada, bu uygulamanın tüketicinin damak tadını olumsuz etkilediği, yüksek kaliteyle üretilen yerli pirincin imajına zarar verdiği ve üreticiyi ekonomik açıdan olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
İlgili mevzuatın, başta gıda kodeksi olmak üzere yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Biga Ziraat Odası, yerli ve kaliteli pirinç ile ithal pirincin paçal yapılmaması gerektiğini, bu alanda denetimlerin artırılmasını istedi.
Geçen yıl TMO hangi fiyatları açıklamıştı?
Basın açıklamasında TMO’nun 2025 yılı ürünü için açıkladığı çeltik alım fiyatları da hatırlatıldı.
Geçtiğimiz yıl TMO tarafından açıklanan fiyatlar şöyle sıralandı:
Osmancık grubu çeltikler: 32 lira/kg
Cammeo grubu çeltikler: 38 lira/kg
Baldo grubu çeltikler: 40 lira/kg
Biga Ziraat Odası, 2026 yılı için ise Biga, İpsala ve Bafra’daki maliyetlerin ortalamasının yaklaşık 46 lira 70 kuruşa ulaştığını belirtti.
Çeşit bazında asgari fiyat önerisi
Açıklamada, dünya genelindeki savaş ortamı, konjonktürel gelişmeler, ithalat baskısı ve enflasyonun yüksek çıkmaması amacıyla üretici fiyatları üzerinde oluştuğu belirtilen baskılar nedeniyle fiyat beklentilerinde ihtiyatlı davranıldığı ifade edildi.
Bu çerçevede, buğday alım fiyatındaki yaklaşık yüzde 21’lik artış ile TÜİK Haziran ayı tarımsal girdi fiyat endeksindeki yaklaşık yüzde 32’lik artışın dikkate alındığı, çiftçi refah payı ayrıca hesaba katılmadan dahi belirli seviyelere ulaşıldığı belirtildi.
Biga Ziraat Odası, 2026 yılı çeltik alım fiyatlarında asgari referans olarak şu rakamların değerlendirilmesi gerektiğini açıkladı:
Osmancık çeşidi: Kilogram başına en az 38-40 lira
Cammeo çeşidi: Kilogram başına en az 45-48 lira
Baldo çeşidi: Kilogram başına en az 48-50 lira
Açıklamada, son iki yıldır dolu felaketi ve kuraklıkla mücadelede büyük darbe alan çiftçiden en azından bu fiyatların esirgenmemesi gerektiği ifade edildi.
Bu rakamların bir piyasa tahmini olmadığı özellikle vurgulanırken, üretim maliyetleri, çeşitler arasındaki verim ve randıman farklılıkları, finansman giderleri ve çiftçinin gelecek yıl yeniden üretim yapabilme kapasitesinin dikkate alınarak söz konusu fiyatların asgari teklif olarak ortaya konulduğu belirtildi.
Biga Ziraat Odası’ndan TMO’ya beş maddelik çağrı
Biga Ziraat Odası, TMO’dan beklentilerini de beş başlık altında sıraladı. İlk olarak 2026 yılı ürünü çeltik alım fiyatının hasat daha fazla ilerlemeden derhal açıklanması istendi.
İkinci olarak TMO’nun alım noktaları, randevu kapasitesi, günlük alım miktarları, kalite ve randıman ölçütleri ile uygulanacak prim ve kesintilerin aynı anda ilan edilmesi talep edildi.
Üçüncü maddede, teslim edilen ürünlerin bedelinin en geç 15 gün içerisinde ödenmesi ve lisanslı depoculuk ile elektronik ürün senedi sistemi üzerinden üreticinin finansmana erişiminin kolaylaştırılması istendi.
Dördüncü olarak çeltik ve pirinç ithalatının hasat ve pazarlama döneminde sınırlandırılması veya yerli üreticiyi mağdur etmeyecek bir takvime bağlanması gerektiği belirtildi. İthalat imkânlarının yerli çeltik alımını teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenmesi çağrısı yapıldı.
Beşinci ve en önemli beklenti olarak ise TMO’nun yalnızca fiyat açıklamakla yetinmemesi, açıkladığı fiyatı piyasada koruyacak miktarda ve üreticinin kolaylıkla ulaşabileceği noktalarda fiilen alım yapması gerektiği vurgulandı.
“Çiftçimiz ayrıcalık istemiyor”
Biga Ziraat Odası açıklamasının sonunda üreticilerin taleplerinin ayrıcalık veya karşılıksız destek olmadığını vurguladı.
Açıklamada, “Çiftçimiz yalnızca emeğinin, yaptığı masrafın ve üstlendiği riskin karşılığını istiyor” denildi.
Çeltik üreticisinin bugün fiyat istemekten önce talep ettiği şeyin belirsizliğin sona ermesi olduğu belirtilirken, fiyat açıklamasının geciktiği her gün üreticinin pazarlık gücünün azaldığı ve ürününü değerinin altında satma riskinin arttığı ifade edildi.
Biga Ziraat Odası, TMO ve ilgili kurumlara yönelik çağrısında üreticinin sesinin duyulmasını, TMO alım fiyatlarının gecikmeden açıklanmasını, alım merkezlerinin zamanında faaliyete geçirilmesini ve ithalat politikasının hasat takvimi ile yerli ürün alımına göre düzenlenmesini istedi.
Açıklamada, çiftçinin üretimde tutulamaması halinde gelecekte daha yüksek maliyetlerle ithalata bağımlı hâle gelinebileceği belirtilerek, yerli üretimin korunmasının yalnızca çiftçiyi değil, tüketiciyi, gıda güvenliğini ve ülke ekonomisini de ilgilendirdiği vurgulandı.
Biga Ziraat Odası, üreticilerin haklarını savunmaya, sorunlarını ilgili makamlara aktarmaya ve çözüm bulununcaya kadar çeltik üreticilerinin yaşadığı sorunların takipçisi olmaya devam edeceğini bildirdi.
Atakan Alkış
