Katı Atık Yönetim Birliği (ÇAKAB) tarafından Entegre Katı Atık Yönetimi (EKAY) projesi kapsamında yapımı tamamlanan ‘Depo Gazından Elektrik Üretim Tesisi’nin açılışı gerçekleştirildi. Tesis, yılda 9 bin megavat enerji üreterek, 3 bin hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacak.
Türkiye’deki sıfır atık hedefleriyle uygun olarak, depolanan atık miktarının azaltılması ve depolama tesisinin uzun yıllar hizmet verebilmesi için Çanakkale, Kepez, Lapseki, Umurbey ve Çardak Belediyeleri ile Çanakkale İl Özel İdaresi’nin yer aldığı Çanakkale Katı Atık Yönetim Birliği (ÇAKAB), Tam Ölçekli Entegre Katı Atık Yönetimi (EKAY) Projesini 2019 yılı itibariyle yürürlüğe koymuştu. EKAY Projesi kapsamında pek çok proje tamamlandı son olarak ise Depo Gazı Elektrik Üretim Tesisi’de sona gelindi. Tesis, Çanakkale Valisi İlhami Aktaş, AK Parti Çanakkale Milletvekili Jülide İskenderoğlu, Çanakkale Belediye Başkanı Ülgür Gökhan, İl Genel Meclis Başkanı Sadık Göğüsgeren, ilçe belediye başkanları ve meclis üyeleri, Çanakkale Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Bekir Çelen, kurum yetkilileri
ve çalışanlar katılımı ile 3 Şubat 2021 Çarşamba günü düzenlenen törenle açıldı.
‘’MEKANİK BİYOLOJİK AYRIŞTIRMA TESİSİMİZ ÖNÜMÜZDEKİ YAZ DEVREYE GİRECEK’’
Tören, SUEZ Çanakkale RR Atık Hizmetleri A.Ş Genel Müdürü Metin Suadiyeli’nin konuşması ile başladı. Konuşmasında tesis ile ilgili bilgilendirmede bulunan Suadiyeli, ‘’SUEZ Çanakkale şirketimizin, ÇAKAB Belediyeler Birliği ile yapmış olduğu 29 senelik imtiyaz kontratı EKAY sistemi kapsamında kurduğumuz depo gazından enerji üretim tesisimizin açılışı için birlikteyiz. EKAY projemizde, özellikle 1 Temmuz 2019 tarihinde mevcut atık toplama ve depolama faaliyetleri SUEZ Çanakkale firmamıza devredilmiştir. Projenin ilk üç senelik yatırım bedeli 15 milyon Euro, toplam yatırım bedeli 80 milyon Euro’dur. İlk olarak çöp toplama araçları yenilenmiş, ambalaj toplama araçları ve konteynerlarla ikili toplama sistemine geçilmiştir. Bu kapsamda Karacaören mevkiinde modern bir operasyon merkezi hayata geçirilmiştir. Yine aynı mevkii de ambalaj ayırma ve toplama tesisini devraldık ve orada da işletmeye başladık. Çöpten çıkan sızıntı sularını arıtma tesisimiz Türkiye’de yegane deşarj izinli arıtma tesislerinden biri, onu da devraldık. Bugün üçüncü açılışımızı yapıyoruz ve çok memnunuz. Önümüzdeki yaz, sizleri şu an inşaatta olan mekanik biyolojik arıtma tesisinin açılışında da görmeyi isteriz. 15 senelik Çanakkale bölgesinin çöpü gömülmüş halde duruyor ve biz hala bunu devam ettiriyoruz ve 29 sene daha bu sahada devam ettireceğiz. Çöpler biyobozulur olarak organiklerle ayrılarak çürüyerek gaz üretiyorlar ve buna metan gazı diyoruz. Bunu atmosfere vermemiz olmuyor. Bu gazı topluyoruz, 3 bin metre uzunluğundaki borularla buradaki gazı arıtma tesisinden geçip diğer tesiste yanarak enerji üretiliyor. 3 bin nüfusluk bir vilayete enerji verecek durumdadır. Bu ilk fazdır, bundan başka fazlar da eklenebilecek. EKAY projesinin ana yatırımı olan mekanik biyolojik ayrıştırma tesisimiz ise önümüzdeki yaz devreye girecektir. Kendisi 5 bin metrekarelik binanın içinde ekipmanlar yerleştirilerek yapılacaktır. Bu ayrıştırma tesisi hem kaynağında ayrıştırılmış hem ayrıştırılmamış çöpleri ayırıp geri döndürecek kısmı dönüştürüp, geri kalanı da gömme olarak ayrıştıracak. Burada önemli olan şu anda gelen katı atığın yüzde 8’i geri dönüyor bugün. Umarız bu tesis devreye girdikten sonra yüzde 60’ı geri dönecek’’ diye konuştu.
‘’ÇANAKKALE’NİN ÇÖP SORUNUNU ÇÖZÜYORUZ’’
Çanakkale Belediye Başkanı Ülgür Gökhan, 16-17 yıl öncesinde üniversitenin altında çöplük olduğunu belirterek, ‘’Çöp depone alanı demek bile yanlış çünkü gelen çöpler oraya yığılıyordu, senede en az 1 kere yangın çıkıyordu, koku felakette ve sonuçta o alanda yerleşimlerin artması ve üniversitenin oraya yerleşmiş olması sağlıklı bir çöp depone alanı ortaya çıkarmamız gerekti. 2004 senesinde Avrupa Birliği destekli yüksek maliyetli çevre yatırım planlaması vardı. Buna müracaat ettik belediye olarak. Çanakkale Belediyesinin personelinin nitelikleri, belediyenin bütçe yapısı ile projeye olan talebimiz ön plana çıktı ve biz burada hibeden faydalanmaya hak kazandık. Bu Çanakkale Belediyesi’nin almış olduğu bir hibeydi. Çanakkale’nin çöp sorununu çözüyoruz da biz il belediyesiyiz, bizim civarımızda bir havza var. Eskiden belediyenin olan Kumkale, Kepez, Çanakkale, Umurbey, Lapseki, Çardak. O zamanki belediye başkanları ile temasa geçtik ve birlik kurarak, birlik olarak müracaat edelim dedik. Bakanlık da uygun buldu ve bu şekilde ÇAKAB kurulmuş oldu. Bir birlik oluşturduk ve harekete geçtik ama yetmedi. Şehirlerimizi kurtarıyoruz ama köylerimiz ne olacak? O zaman İl Özel İdaresi’ni de işin içine kattık. Biz ülkemizin kaynaklarını en iyi şekilde kullanmak zorundayız. Herkesin faydalanmasını sağlamak zorundayız bu noktada katkısı olan herkese teşekkür ediyorum. Birliğimiz gayet uyum içerisinde çalışmalarını sürdürüyor. Bizim Çanakkale’de çöp depone alanı bulmak çok zor bir tarafı orman bir tarafı deniz, bir tarafı ise milli park. Burası eski bir maden ocağı, yasa da buna el veriyor. Burayı tahsis aldık ve bu alanda aşağı yukarı 35 yıllık bir kullanım alanı elde ettik. Ancak yaptığımız şuydu, üç bölmeyi dolduruyoruz kapatıyorduk ancak gelen çöplerin içerisinde geri dönüşebilir malzemeler var. O malzemeler şu anda çöp depone alanının içinde ve SUEZ firması ile işbirliği içerisindeyken bize dediler ki yeni bir teknoloji var, çöpün ayrışması tesisini bu alanda yaparsak buraya gelen çöpler karışık da olsa gelecek ayrıştırılacak, geri kazanımı sağlanacak ve ondan sonra geri kalanı buraya dökülecek. Çöp depone alanının ömrünü de uzatmış olacağız’’dedi.
‘’ŞEHİRDE VE EVDE AYRIŞTIRARAK TOPLAMA USULÜNE DÖNMEMİZ LAZIM’’
Depo Gazından Elektrik Üretim Tesisinde yakıt olarak kullanılabilecek malzeme de üretilebileceğinin bilgisini veren Başkan Gökhan, ‘’Onları da çimento fabrikalarında yakıt olarak veya enerji üretim alanlarına satılabiliyor. Burada artık hiçbir işe yaramayan malzemeler depolanacak ve bu noktada o malzemeler de gaz üretecekler ve bu gazın da elektriğe dönüşmesi söz konusu. Şu anda lisansı alınmış durumda, lisanslı üretime başladı. İki senede bunları yaptık. Firmamız SUEZ- ALTAŞ ortaklığında, finansmanını da sağlıyor. Bu yılın içerisinde diğer tesisi de bitirmiş olacağız. Şu hedefe de varmaya çalışıyoruz. Devletimizin bir projesi var sıfır atık. Bu projeye de katkı vermemiz lazım ve bu da bir katkı. Burada neredeyse sıfır atığa doğru gidiyoruz. Ama bu yetmez, şehirde ve evde ayrıştırarak toplama usulüne dönmemiz lazım. Bunu da eğitimle, bilinçlendirerek atıklarımızı evde ayrıştırarak toplamamızın yolunu bulmamız şart. Hem ekonomimiz açısında, çevre açısından gerçekten sıfır atığa erişmemiz şart. Çünkü Türk insanı atıklarına sahip çıkar. Kırsaldaki kadınlar mesela hiçbir şeyi atmaz, yağ tenekelerini saksı yapar, faraş yapar. Şehirleşince işin kolayına kaçtık ama aslında ekonomi bu. Bu işlere ne kadar katkı bulursak yaşamımızda bu işlere o kadar maliyetimiz düşecek. Hep beraber bunu yapmamız gerek. Bunu başarmaya çalışan birlikler oldu ama henüz bir başarı elde edemediler. Bunun da sebebi şu, gerçekten birlik üyesi arkadaşlarıma, il genel meclisi üyesi arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Bir bütünlük içerisinde değerlendiriyoruz. Meclislerimizde bunu tartışıyoruz ve doğru olanı bulmaya çalışıyoruz. Bunu tüm Türkiye’nin yapması lazım’’ şeklinde ifade etti.
‘’BİZLER SEÇİLDİKTEN SONRA BU İLE HİZMETKAR OLMAK İÇİN BU KOLTUKLARDAYIZ’’
AK Parti Çanakkale Milletvekili Jülide İskenderoğlu, yapılan tesisin önemine değinerek teşekkürlerini dile getirdi. İskenderoğlu, ‘’Bizler bu dünyayı büyüklerimizden emanet aldık ve evlatlarımıza emanet bırakacağız. Özellikle çevre projeleri, doğaya dünyamıza katkı sağlayacak projeler hiçbir zaman siyaset gütmeyecek kadar kıymetli projeler. Bizler seçilene kadar siyasi birer karakteriz ancak seçildikten sonra bu ilin milletvekiliyiz, bu ilin belediye başkanıyız, meclis üyeleriyiz. Bizler seçildikten sonra bu ile hizmetkar olmak için bu koltuklardayız. Başkanıma özellikle teşekkür etmek istiyorum. ÇAKAB’ın kuruluş sürecinde gayet net hatırlıyorum, herkesin gönül birliği ettiğiniz ve elini taşın altına koyduğunu çok iyi biliyorum’’ dedi.
‘’ÇOK ÖNEM ARZ EDEN DEVASA BİR TESİS’’
Açılışta konuşan Çanakkale Valisi İlhami Aktaş, Depo Gazından Elektrik Üretim Tesisini göreve geldiği süre zarfından bu yana görme imkanı olmadığı yerlerden biri olduğunu ifade ederek, ‘’ Burası ilimiz için, ülkemiz için, çocuklarımıza bırakacağımız temiz bir çevre açısından çok önem arz eden devasa bir tesis olduğunu görmekten memnuniyetimi belirtmek istiyorum. Emeği geçen Çanakkale belediye başkanımız başta olmak üzere, tüm belediye başkanlarına ve kurum temsilcilerine, herkese çocuklarımız, torunlarımız adına teşekkür ediyoruz’’ diye konuştu.
Konuşmaların ardından kurdele kesimi ile tesisin açılışı gerçekleştirildi. Katılımcılar firma yetkilileri eşliğinde tesisi gezerek çalışmalar hakkında bilgi aldı. Depo Gazından Elektrik Üretim Tesisi açılış töreni sonrasında Vali Aktaş, Başkan Gökhan ve Birlik Üyesi Belediye Başkanları yapımı devam eden Mekanik Biyolojik Arıtma Tesisini (MBT) ziyaret etti. Firma yetkilileri eşliğinde tesis alanında gerçekleştirilen ziyarette teknik personel tarafından tesiste yapılacak faaliyetlere ilişkin bilgilendirmede bulunuldu.
Mehmet Kuzey
