Ezine ilçesine bağlı Koçali, Yaylacık ve Bergaz köyleri arasında yer alan kadim granit ocakları, tarih boyunca Akdeniz dünyasının en önemli üretim merkezlerinden biri olarak hizmet verdi. Bölgedeki ocaklarda işlenen yüksek kaliteli granitler, Roma İmparatorluğu’nun dört bir yanındaki anıtsal yapıların yükselmesini sağladı. İşlenmesi son derece yüksek ustalık, sabır ve uzmanlık gerektiren bu sert kayalar, silindirler ve insan gücü kullanılarak Alexandria Troas Limanı’na nakledildi. Limana ulaşan tonlarca ağırlıktaki sütunlar, deniz yoluyla Ege ve Akdeniz limanlarına ihraç edilerek dönemin en görkemli mimari eserlerinde kullanıldı.
Yarım kalan sütunların gizemli öyküsü
Bugün ocak alanında ve antik liman yollarında halen devasa boyutlarda tamamlanmış ya da yarıda bırakılmış granit sütunlar yatıyor. Hazırlanan ve tonlarca ağırlığa sahip bu sütunların nihai varış noktalarına ulaşamadan bulundukları yerde kalması, dönemin şartlarına dair birçok soruyu da beraberinde getiriyor. Sütunların ocaklarda kalmasında; yaşanan büyük siyasi ve idari değişimlerin, yıkıcı depremlerin, limanın işlevini kaybetmesinin ya da üretim aşamasında meydana gelen teknik kusurların etkili olduğu değerlendiriliyor.
Her biri yükselmesi tasarlanan ancak tarihin akışı içinde yarım kalan anıtsal bir mimarinin sessiz birer şahidi olan dev sütunlar bulundukları yerde zamana karşı direniyor.
Atakan Alkış