Yüksek sıcaklık, kuraklık ve ilkbahardaki fazla yağışların yarattığı biyokütle artışı, orman yangını tehlikesini en üst seviyeye taşıyor.
Ocak 1981'den Temmuz 2026'ya kadar olan dönemi kapsayan ERA5, MERRA-2 ve MODIS uydu verileriyle yapılan analize göre, Türkiye genelinde sıcaklıklar normalin 2 derece üzerinde seyrediyor. Bu sıcaklık artışı İç Ege, Güney Marmara, Akdeniz kıyıları ve Güneydoğu Anadolu'da çok daha belirgin hissediliyor. Havaların ısınmasıyla birlikte buhar basıncı (nem) açığı anomalisi 0.58 kilo paskala ulaşarak havanın kurumasına ve toprak neminin hızla azalmasına neden oluyor. Bu kuruma süreci, kuzey ve kuzeydoğudan esen poyraz ile fön rüzgarlarının yarattığı hamleli hava akımlarıyla birleştiğinde yangın riskini daha da körüklüyor.
Çalışmada öne çıkan bir diğer önemli bulgu ise ilkbahar mevsiminde Türkiye genelinde yaşanan yüzde 28'lik yağış fazlası oldu. Özellikle batı ve güney bölgelerde yoğunlaşan bu yağış artışı, bitki örtüsü üretkenliğini yükseltti. Ot ve çalı formundaki bitkilerin normalden fazla büyümesi, yaz aylarının kurak geçmesiyle birlikte biyokütle kaynaklı 'yakıt yükünün' tehlikeli boyutlara ulaşmasına zemin hazırladı. Rüzgarların etkisiyle kuruyan bu yoğun bitki örtüsü, olası bir kıvılcımda yangının çok daha şiddetli büyümesine olanak tanıyor.
Temmuz ve Ağustos'ta 'aşırı risk' alarmı
Yangın Hava İndisi (FWI) verilerine göre, genel risk değeri normalin 11.3 puan üzerine çıkarak 30.1 ile 'Yüksek' risk sınıfına yerleşti. Birleşik risk haritası sonuçları; Ege kıyıları, Akdeniz kıyıları, Güneybatı Anadolu, İç Ege ve Güney Marmara'nın en yüksek tehlikeyi barındıran bölgeler olduğunu gösteriyor. Mayıs ayından itibaren yükselişe geçen risk eğrisi, Temmuz ve Ağustos aylarında 'Yüksek Risk' ve 'Aşırı Risk' seviyelerine ulaşıyor. Prof. Dr. Murat Türkeş; ardışık yüksek sıcaklıklar, sürmekte olan nem eksiği, artan yakıt yükü, kurutucu rüzgarlar ve ateşin hızlı yayılma davranışı olmak üzere bu beş temel faktörün önümüzdeki günlerde büyük orman yangınları yaşanma olasılığını ciddi şekilde artırdığını belirtiyor.
Atakan Alkış