COVİD-19 KÜRESEL EKONOMİYİ NE HALE GETİRDİ BÖYLE?

Popülerliğini koruyan Covid-19 salgını, solunum yolu rahatsızlıkları ile kendini gösterip devamında kuru öksürük, yüksek ateş, halsizlik, eklem ve boğaz ağrısı gibi sorunları da beraberinde getirir.

6288 0

Fatma Özden

Fatma Özden

   Popülerliğini koruyan Covid-19 salgını, solunum yolu rahatsızlıkları ile kendini gösterip devamında kuru öksürük, yüksek ateş, halsizlik, eklem ve boğaz ağrısı gibi sorunları da beraberinde getirir. Peki Covid-19 yalnızca ülke nüfusunun bedenlerini mi etkisi altına aldı dersiniz? Tabii ki hayır! Doğrudan vücudumuzu etkilediği yadsınamaz bir gerçektir. Fakat bu süreç içerisinde, aslında hayatımızın da birçok yönüyle bu salgının etkisi altına girdiğini kabul etmeliyiz. Hayatımızı ‘1 yıl öncesi ve sonrası’ olarak göz önüne getirelim. Evlerimize kapandık, sosyal aktivitelerden yüksek düzeyde soyutlandık, eğitim-öğretim hayatımız tamamen alışık olmadığımız bir hal aldı ve bunun gibi birçok kısıtlamalarla hayatımıza devam etmeye çalıştık, çalışıyoruz .. Bahsetmiş olduğum tüm bu durumlar Covid-19’un yalnızca bireysel ve toplumsal manipülasyonu! Tüm bu sorunlar birbirini direkt etkileyen büyük bir döngü içerisinde devam ediyor. Daha geniş bir pencereden bakacak olursak, sağlığımız üzerinde yaşadığımız bir sorun sosyal hayatımızdaki birçok alanı etkilerken, sosyal hayatımızda ki kısıtlamalar ekonomiyi de etkilemedi mi? Şüphesiz etkiledi .. Hem de söz konusu küresel bir etki.. Peki ya, Koronavirüs salgını küresel ekonomiyi nasıl ve hangi yönleriyle etkiledi?
    Salgına karşı uygulanan kısıtlamalar nedeniyle çok sayıda kişi işini kaybetti ve nicesinin gelirlerinde büyük bir düşüş yaşandı. Gelişmiş ülkeler de dahil olmak üzere birçok ülkede işsizlik oranları arttı. Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine bakacak olursak, dünyanın en büyük ekonomilerinden birinde onlarca yıldır süregelen istihdam artışına sahip ABD’de, işsizlik oranındaki yüzde 10,04’e dayanan artış bu durumu olumsuz etkiledi.
   Covid-19 vaka sayıları artarken, küresel borsalar salgının ekonomide tahribat yaratacağından kaygılanan yatırımcıların hisse senedi gibi riskli piyasalardan çıkarak tahvil piyasasına sığınmasıyla keskin bir şekilde geriledi. Bu durum emeklilik fonlarının değerini ve bireysel tasarruf hesaplarını da etkiledi. Koronavirüs etkisini Borsa İstanbul’da da göstermeden edemedi. Borsa İstanbul’da BIST 100 Endeksi 12 Mart 2020’de günün ilk yarısında %4,36 azalışla 96,565,07 puana indi. İlaç firmalarında tüketimin artacağı beklentisi ile %19 ‘a yükseliş gösterirken, maçların seyircisiz oynanması riskinin artması dolayısıyla spor kulüpleri hisselerinde %10’a yaklaşan düşüşler gözlendi.
   Seyahat sektörü de salgından nasibini aldı tabii ki. Biz evde kaldıkça onlar da getirip götürecek bir şey bulamadı haliyle. Havayolları uçuş sayılarını azalttı, müşteriler iş seyahatlerini ve tatillerini iptal etti, birçok ülke salgının yayılmasını önlemek amacıyla seyahat sınırlaması getirdi. Türkiye’de de bu durum pek farklı değil. TUİK yayımladığı son verilere göre Türkiye’ye gelen yabancı turist sayısında Nisan 2020’de %99 düşüş kaydetti. Salgın nedeniyle uygulanan kısıtlamaların ardından petrol fiyatları Nisan 2020 ayında sert bir düşüş gösterdi. Ham petrol fiyatı, zaten petrol üreten OPEC ülkeleri ile Rusya arasındaki anlaşmazlıklardan etkilenmişti, salgın da işin cabası oldu.
   Tedarik zinciri ise Covid-19’dan negatif yönlü etkilenen bir diğer kanaldır. Otomotiv şirketleri, birçok farklı şirketlerde olduğu gibi parça eksikliğinden dolayı üretimlerini durdurmuştur. İsviçre saatleri gibi lüks mallarda bile, üreticiler aksayan parça tedariği ile karşı karşıya kalmıştır. Tedarik zincirindeki bu aksama, imalat şirketlerinin iş maliyetini arttırmıştır. Ürünlerinin neredeyse %70’ini Çin’den tedarik eden üreticiler iflasın eşiğine gelmiştir.    
   Salgın karşısında, birçok ülke ise ekonomiyi canlandırmak amacıyla salgının şirketler ve istihdam üzerindeki olumsuz etkisini gidermek amacıyla ekonomik destek ve kalkınma programları açıkladı. Bu paketler, merkez bankalarının yeni para basma, tahvil ve hisse senedi fonları satın almasının yanında kamu harcamaları, kredi garantileri, vergi indirimlerini de içeriyor.
   Genel olarak incelemelerimize göz attığımızda, tüm bu araştırmalara dayanarak şunu söyleyebiliriz ki, Covid-19 salgınına neden olan virüsü her ne kadar gözümüzle göremesek elimizle tutamasak ta o bizim hayatımıza aniden kara bir bulut gibi giren ve her yönüyle bedenimizi, içinde bulunduğumuz toplumu, ekonomiyi avucunun içine alan güçlü ve görünmez bir karakter.. Alınan birçok önlem var evet! Ama sadece devletlerin vermiş olduğu maddi destek önlemleri değil, şu an bulunduğumuz duruma hepimizin bireysel olarak, manevi bir destek te vermesi gerektiği kanaatindeyim. Devletler yalnızca var olan sorunun zararlarını en dip noktaya indirmek için önlem alır. Kilit nokta bireylerdir. Yani biz! Ne yapmalıyız? Tüm kurallara uymalıyız. Ve bu kurallara uyarken aslında kendimiz için değil, toplumu ve aslında ülkelerin ekonomisini dahi etkilediğimizi unutmamalıyız. Tekrar hatırlatayım, içerisinde bulunduğumuz tüm bu sorunlar birbirine bağlı büyük bir döngü içerisinde hareket ediyor ve sen, ben, o bu döngünün yapı taşıyız..

KONUK YAZAR FATMA ÖZDEN


Etiketler; #fatma özden
Yorum Ekle
İsim
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.